Home > Ευρωπαική Ενωση, Θράκη, Τουρκία, οικονομία > ΤΟΥΡΚΙΑ : H ΩΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΤΟΥΡΚΙΑ : H ΩΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Διαβάσαμε εδω
Χρόνια και χρόνια οι Ευρωπαίοι έλεγαν στην Τουρκία ότι δεν ήταν έτοιμη να προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση: η οικονομία της, υποστήριζαν, δεν συγκέντρωνε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για εισδοχή στην ομάδα των 27 πια κρατών – μελών.

Αυτό δεν ισχύει πια. Σήμερα η Τουρκία αποτελεί μια ταχέως αναπτυσσόμενη οικονομική δύναμη, έχει έναν πυρήνα διεθνώς ανταγωνιστικών επιχειρήσεων που καθιστούν το κράτος ‘επιχειρηματικό λιμάνι’, διαθέτει τις εξαγωγές της στις πλούσιες σε ρευστότητα αγορές της Ρωσίας και της Μέσης Ανατολής και προσελκύει επενδύσεις ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Οι περισσότερες χώρες της γηραιάς και επιβαρημένης με υψηλά χρέη Ευρώπης θα νιώσουν τυχερές αν φέτος καταγράψουν ανάπτυξη άνω του 1%. Η Τουρκία βιώνει μια εκπληκτική οικονομική αναγέννηση, έχοντας καταγράψει ανάπτυξη της τάξης του 11,4% στο πρώτο τρίμηνο του έτους – δεύτερη σε παγκόσμιο επίπεδο μετά την Κίνα. Το ερώτημα προφανώς έχει αλλάξει: Ποιος χρειάζεται περισσότερο τον άλλον, η Ευρώπη την Τουρκία ή η Τουρκία την Ευρώπη;

«Οι παλαιές δυνάμεις χάνουν την οικονομική και πνευματική τους ισχύ», υποστηρίζει ο Βουράλ Ακ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Intercity, που αποτελεί τη μεγαλύτερη εταιρία leasing αυτοκινήτων στην Τουρκία. «Και η Τουρκία σήμερα είναι αρκετά ισχυρή για να τα βγάλει πέρα μόνη της».

Πρόκειται για τον εκπληκτικό μετασχηματισμό μιας οικονομίας που μόλις πριν 10 χρόνια είχε δημόσιο έλλειμμα της τάξης του 16% του ΑΕΠ και πληθωρισμό 72%. Για έναν μετασχηματισμό που λίγο ως πολύ έχει τις ρίζες του στην άνοδο και τη διακυβέρνηση του πρωθυπουργού Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν, η οποία συνδυάζει τον κοινωνικό συντηρητισμό με την προσεκτική δημοσιονομική πολιτική. Και που είναι τόσο μεγάλος ώστε σήμερα η Τουρκία να έχει βρεθεί πολύ πιο κοντά στα κριτήρια υιοθέτησης του ευρώ – αν βέβαια προσχωρούσε στην Ε.Ε. – από ό,τι οι περισσότερες προβληματικές οικονομίες ήδη μέλη της Ευρωζώνης.  (σ.σ.πλοηγος : ενα ιδανικό και πατροπαράδοτο υποψήφιο μέλος του εν εξελιξει “κλαμπ του Βερολίνου”της κας Μέρκελ…)

Το δημόσιο χρέος της Τουρκίας είναι 49% του ΑΕΠ. Δηλαδή κάτω από το ανώτατο επιτρεπόμενο κατώφλι 60% της ΟΝΕ. Και το τουρκικό δημόσιο έλλειμμα αναμένεται να βρεθεί κάτω του 3% το 2011. Ο μοναδικός πολιτικός στόχος που παραμένει είναι η μείωση του πληθωρισμού, ο οποίος σήμερα ‘τρέχει’ με 8%.

«Πρόκειται για όνειρο», παρατηρεί ο Χουσνού Οζιεγκίν, που έγινε ο πλουσιότερος άνθρωπος της Τουρκίας όταν πούλησε την τράπεζα του, Finansbank, στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας το 2006. Ο Χ. Οζιεγκίν κάθεται στην ταράτσα ενός ξενοδοχείου 5 αστέρων και κοιτάζει τα σπρεντ των συμβολαίων ασφάλισης έναντι κινδύνου πτώχευσης των κρατών-μελών της Ευρωζώνης. Και δεν πιστεύει στα μάτια του… «Η Ελλάδα 980, η Ιταλία 194 και η Τουρκία 192», παρατηρεί με ευχαρίστηση. «Αν μου έλεγες πριν 10 χρόνια ότι ο χρηματοπιστωτικός κίνδυνος της Τουρκίας θα ήταν σαν της Ιταλίας θα σε έλεγα τρελό».

Πουλώντας στα ‘ψηλά’ στην Ελλάδα, ο Χουσνού Οζιεγκίν έχει βάλει τώρα τα λεφτά του να δουλεύουν στην Ανατολή. Η νέα του τράπεζα, Eurocredit, αντλεί το 35% των κερδών της από δραστηριότητες στη Ρωσία.

Ο Οζιεγκίν αντιπροσωπεύει την ‘παλιά φρουρά’ της τουρκικής επιχειρηματικής ελίτ που αγκάλιασε την κυβέρνηση Ερντογάν εξαιτίας της σώφρονος οικονομικής της διαχείρισης. Λιγότερο γνωστή αλλά εξίσου σημαντική για τις αναπτυξιακές προοπτικές της Τουρκίας υπήρχε η γρήγορα ανάδυση μιας νέας τάξης κοινωνικά συντηρητικών επιχειρηματιών, που υπό την ηγεσία του Κόμματος της Ευημερίας, είδαν τις επιχειρήσεις τους να ακμάζουν χάρη στην ανθούσα καταναλωτική αγορά της Τουρκίας και τις εξαγωγικές αγορές της.

Ο Βουράλ Ακ, διευθύνων σύμβουλος leasing αυτοκινήτων, αποτελεί χαρακτηριστικό πρόσωπο αυτής της νέας επιχειρηματικής ελίτ. Πηγαίνει στη δουλειά του με μια Φεράρι αλλά είναι πιστός μουσουλμάνος που δεν πίνει αλκοόλ και μιλάει ανοικτά για την θρησκεία του. Έχει αφήσει πίσω του τη συναίνεση στην κοσμικότητα της επιχειρηματικής, στρατιωτικής και δικαστικής ελίτ που χαρακτήρισε τον 20ο αιώνα της Τουρκίας. Στον τοίχο πίσω από το γραφείο του υπάρχουν στίχοι του Κορανίου και ο ίδιος κάνει χορηγίες σε προγράμματα ισλαμικών σπουδών στην Αμερική.

Είτε ασπαζόμενος το Ισλάμ σαν σύνολο αρχών για τη ζωή του, είτε την ισραηλινή αρδευτική τεχνολογία για τις καλλιέργειες του, ο Βουράλ Ακ αντιπροσωπεύει τον ευέλικτο δυναμισμό –
κοινωνικό και οικονομικό – που επέτρεψε τα τελευταία χρόνια στην Τουρκία να επεκτείνει τους εμπορικούς της δεσμούς με το Ισραήλ, τη Ρωσία, τη Σαουδική Αραβία, το Ιράν, τη Συρία: έναν ευέλικτο δυναμισμό που βρίσκεται στη βάση της φιλοδοξίας της Άγκυρας να καταστεί ο κυρίαρχος πολιτικός παίκτης στην περιοχή.

Άλλα εξέχοντα μέλη αυτής της νέας ομάδας επιχειρηματιών είναι ο Μουσταφά Λατίφ Τομπάς, πρόεδρος και ιδρυτής της ΒΙΜ, που αποτελεί τη μεγαλύτερη εκπτωτική αλυσίδα λιανικής πώλησης στη χώρα και ο Μουράτ Ουλκέρ, που διευθύνει τα εργοστάσια σοκολατοποιίας και μπισκότων Yildiz Holding. Με πωλήσεις γύρω στα 11 δις δολάρια, η Yildiz Holdings προμηθεύει με τα προϊόντα της όχι μόνο την τουρκική αγορά, αλλά 110 αγορές σε παγκόσμιο επίπεδο. Έχει επίσης μονάδες στο Καζακστάν, το Πακιστάν, τη Σαουδική Αραβία και την Ουκρανία.

Οι επιχειρηματίες αυτοί έχουν ισχυρούς δεσμούς με τον Τούρκο πρωθυπουργό Ερντογάν από τότε που ο ίδιος ήταν επιχειρηματίας και ο Τομπάς ήταν σύμβουλος του. Ωστόσο οι εμπορικές ευκαιρίες για τους Τούρκους επιχειρηματίες είναι τόσο μεγάλες σήμερα ώστε να μη χρειάζονται πια τη στήριξη της κυβέρνησης. Τον Ιούνιο οι τουρκικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 13% έναντι του προηγούμενου έτους, με το μεγαλύτερο μέρος της ζήτησης να προέρχεται από χώρες γειτονικές στην Τουρκία, δηλαδή το Ιράκ, το Ιράν και τη Ρωσία. Εξαιτίας της ανωριμότητας της βιομηχανικής τους βάσης, οι χώρες αυτές είναι πρόθυμες να αγοράσουν από τουρκικά μπισκότα έως τουρκικά αυτοκίνητα και τηλεοράσεις.

Χαρακτηριστικό είναι ότι φέτος ο εθνικός αερομεταφορέας της Τουρκίας, Turkish Airlines, είχε πτήσεις για τόσες πόλεις του Ιράκ, όσες και της Γαλλίας (3). Ορισμένες από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες συνδέσεις αφορούν τη Λιβύη, τη Συρία και τη Ρωσία. Η Ρωσία αποτελεί το μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Τουρκίας και οι τουρκικές αερογραμμές έχουν πτήσεις προς 7 ρωσικές πόλεις. Οι πτήσεις σε ρωσικές πόλεις έρχονται δεύτερες σε αριθμό μετά τις πτήσεις σε γερμανικές όπου υπάρχει μεγάλος πληθυσμός Τούρκων μεταναστών.

Τουρκικές εταιρείες κατασκευάζουν στο Ιράν πάνες και γυναικεία προϊόντα υγιεινής. Στο Ιράκ, ένας τουρκικός όμιλος κατασκευάζει 5 νοσοκομεία και οι τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες έχουν αναλάβει έργα άνω των 30 δις δολαρίων, ερχόμενες δεύτερες μετά τις κινεζικές.

Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν έχει στην Τουρκία μεγάλες πετροχημικές εταιρείες ενώ η Σαουδική Αραβία αποτελεί τον μεγάλο επενδυτή στον αναπτυσσόμενο ισλαμικό χρηματοπιστωτικό τομέα της Τουρκίας.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτές οι ισχυρές αναπτυξιακές τάσεις δίνουν στον Ερντογάν όλη την απαιτούμενη νομιμοποίηση – μέσα κι έξω από την Τουρκία – να τα βάζει με το Ισραήλ, αλλά και να προχωρά σε συμφωνίες με το Ιράν για το πρόγραμμα της πυρηνικής του ενεργείας, κινήσεις που έχουν ενοχλήσει τον μείζονα σύμμαχο και παλαιόθεν υποστηρικτή της Τουρκίας, τις ΗΠΑ.

«Η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας είναι καλή εφόσον προάγει την αυτοεκτίμησή της» παρατηρεί ο Φέρντα Γιλντίζ, πρόεδρος μιας εταιρίας που διαπραγματεύεται με τη συριακή κυβέρνηση την κατασκευή ενός εργοστασίου στη Συρία. Κατ’ αυτόν, πάντως, θα ήταν λάθος ενδεχόμενες υπερβολές στη στροφή της Τουρκίας προς την Ανατολή, αν γίνονταν σε βάρος της παλαιάς παράδοσης της χώρας που κοιτούσε προς τη Δύση για καινοτομία και έμπνευση. «Χρειάζονται χρόνια για να φτιάξεις μια σχέση και ελάχιστα λεπτά για να τη χαλάσεις», καταλήγει.

  1. No comments yet.
  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: